(Mutazila) éÎrO·×

ÚDëpV ÝëpOØè× éÎrO·× ¢GÜV ,D¿¥ÎC ÚCßhC Þ éO×CpÆ ,éìÏìµDØvC oDÜÆ ok

íGçn× íëCpÊ Ðõ íµßÛ ÚD×q ÝëC ok .lzDF í× êkÔì× 9 Úp ok éÛDëpÊ Ðõ

íÛDÛßë Þ íÛCpëC ÝèÆ é¿wϾ DF Co kßh éÆ ,PzCnÊ kßVÞ é¤pµ éF DJ

ÚCpëC ÙwìÛß× Þ ÝèÆ ÚCpëC ÙwìÎCÞk ÝìF ÍD¥NC éÃÏd (kÞle×DÛ ÚD×q) ÚCÞoq .kßØÛ Íß»¡×

(êkÔì× 699-748) D®µ ÝF ФCÞ í×ÔvC PÆpd ÝëC íÛDF .lzDF í× ÖÔvC qC l·F

,kßz í× éOhDÜz ÚDØÏw× ÚCßܵ éF ÙÏw× oDÇçDÜÊ Èë DëA éÆ ¢vpJ ÝëC éF jvDJ ok .lzDF í×

.PvC ÚDØëC íF éÛ Þ ÚDØÏw× éÛ ,ÙÏw× oDÇçDÜÊ :kCk ¢vpJ ÝëC éF íÛÔõ íivDJ oDF ÝìÎÞC êCpF

.lzDF í× "Ýì¡ÛoDÜÆ" Ößè¿× éF éÆ ,lÜO¾pÊ éÎrO·× ÖDÛ ¢ÛoCkCßçÞ ÞC ÐìÎk ÝëC éF

í©ÂDÜO× êDç jvDJ éÎrO·× ÚCÞpìJ ÚDì× ok .lÛkßØÛ êoÞk íÜv êDç ælëC qC ÝvDvC éÎrO·×

êpǾ ÙOwìv qC Dç ÚA éØç ÝëC DF .koCk kßVÞ íGçn× Þ í×ÔvC ÍߤC DF é®FCo ok

.lÜzDF í× íGçn× Þ í×ÔvC íÎߤC éÎrO·× êpǾ ÍߤC .lÜOwç oCkoßhpF êldCÞ

í×ÔvC ÍߤC éF Pvok jvDJ Úlìvo ok yÔN ,PìÛÔõ DF Dç ÚA éÆ DWÛA qC D×C

Co éÛCpËÜzÞo íGçn×-í¿wϾ êDç é¡ëo ÝìÎÞC ¢GÜV ÝëC ok ÚCßN í× ,lÛoCk

.kßØÛ ælçD¡×

CpZ Þ ÚßZ ÚÞlFÞ DOwëC êkDÃOµC ,lìdßN .PvC íÇë Clh :PvC lìdßN éÎrO·× ФC ÝìÎÞC

.PvClh MldÞ éF

Dç P¿¤ ÝëC éØç MldÞ Ößè¿× éF íëClh êDç P¿¤ ok lìdßN :PvC íÜ·× Þk éF Clh lìdßN

.PvÞC ok íëClh êDç PÏ¥h éØç MldÞ Ößè¿× éF Clh êDç PÏ¥h ok lìdßN .PvÞC ok

éWìOÛ ÝëC éF ÚCßN í× Clh MldÞ qC .lÜzDF í× PÏ¥h ok éÛ Þ P¿¤ ok lìdßN éF lÃO·× éÎrO·×

Ößè¿× éF íëDÜìF éÆ CpZ ,koClÛ Þ éOzClÛ PëÞo ÐFD PÏ¥h Èë æDËaìç Clh éÆ lìvo

.PvC ÚDÇ× Þ ÚD×q ok PëkÞle×

Dç ÚDwÛC ÚDì× PÎClµ uDvC ÝëC pF .PvC ÍkDµ Clh :lzDF í× Ílµ éÎrO·× ФC Ýì×Þk

ÚDwÛCpç éÆ æDËÛA ,Pv CÝÇØ× DèÜN Clh Ílµ .kßz CpVC lëDF Þo ÝëC qC Þ PvC íëClh íϤC

ÀÎDi×  Þ Dç ÚDwÛC oDìOhC éF lÃO·× éÎrO·× Þo ÝëC qC .kßz éOhDÜz kßh Ðص Ð×Dµ ÚCßܵ éF

Ößè¿× ÝëC éF lìÎßN .lzDF MpzDG× Dë lìÎßN qC ízDÛ lÛCßN í× ÚDwÛC Ðص .lÜzDF í× pGV

ÚoDGVC Co pO¡ËÛC PÆpd ,P¡ËÛC PÆpd ÝÏS× .kßzælìëCq pËëk íÏص Ðص Èë qC éÆ

.PvC íÛDwÛC ækoC Þ pǾ Äëp¬ qC EDiOÛC æCo MpzDG× æCo .koCk ÍDGÛk éF

é·×DV ok êkp¾ pç :lzDF í× pÇÜ× qC íèÛ Þ ½Þp·× éF p×C ФC éÎrO·× Ößv ФC

éÇÏF ,lÜOwìÛ í¥iz íÎߤC Ílµ Þ lìdßN .lÜÆ Ðص Ílµ Þ lìdßN ÍߤC éF lëDF

éF PGwÛ PìÎßòw× uDwdC Åok Ílµ Þ lìdßN íµDØOVC l·F .lÛoCk íµDØOVC l·F

.lzDF í× íGçn× Þ íÂÔhC qDW× ÍߤC êCpVC éF oßOvk ½Þp·× éF p×C .PvC ÚCpËëk

.PvC íGçn× Þ íÂÔhC qDW× ÍߤC êCpVC Ölµ éF oßOvk pÇÜ× qC íèÛ

lz æoDzC éÆ éÛßÊ ÚDØç ФC ÝëC .lzDF í× ÝìÎrÜØÎC ÝìF éÎrÜ× éÎrO·× ÖoDèZ ФC

¢ëClìJ êCpF ÐìÎk ÝìÎÞC éÆ íϤC .PvC ÙÏw× oDÇçDÜÊ PzßÛpv éÏòw× éF jvDJ

.kÞo í× oDØz éF éÎrO·×

ÀÏOi× ÚCÞpìJ .lÜzDF í× éÎrO·× MCkDÃOµC í×DØN ÅpO¡× æßVÞ ækpG×DÛ ÍߤC

.lÛoCk íNÞD¿O× oDìwF êDç jvDJ ,MDìërV ok