ívDìv ÙwìÎCpGìÎ DN PÎClµ êoßòN qC

(John Rawls) rÎÞo ÚDVPznÊok PGvDÜ× éF

êpG¬ oDëlÜ¿vC

www.falsafeh.com

íÛD×oA éGÜV ݾp¤ íëoßòN ÝìÜZ lëDF DëA ?lzDF lëDF éZ êoßòN ÝëC ÞpØÏÂ Þ ækÞle× ?ÙëoCk qDìÛ PÎClµ êoßòN Èë éF DëA

?koÞA ÙçCp¾ pNlF í®ëCpz qC Co pOèF íOì·¨Þ éF Úlìvo ÚDÇ×C Dë lçk "lì×C" D× éF Þ lzDF éOzCk

.ÙwìwÆoD× Þ ÙwìÎCpGìÎ :PvC rëDØN ÐFD Ùè× êpǾ ÚDëpV Þk ,koCk kßVÞ éÆ êC éÛDëCpÊCÞ Þ MÞD¿O× oDìwF êDç jvDJ ÚDì× ok

.PvC pënJ ÚDÇ×C êkCqA ÚClì× ok DèÜN PÎClµ éÆ PvC íµl× ÙwìÎCpGìÎ

PëkÞle× éF PÎClµ íÛÞr¾C , ÙwìÎCpGìÎ êCpF .koClÛ í×ßè¿× Þ DÜ·× PÎClµ ÚÞlF êkCqA ÙwìwÆoD× êCpF

íµDØOVC PÎClµ ,koCk PìÜìµ éëD×pv Þ oDÆ ÝìF kD©N DN ÙwìwÆoD× êCpF .l×DWÛC í× êkp¾ êDç êkCqA

éÛÓkDµ ¯ëCpz Þ êkCqA uDvC pF éÛD¿¥Ü× íµDØOVC PÎClµ kßVÞ ,ÙwìÎCpGìÎ êCpF .PvC PìÜìµ lÂD¾

(1) .PvC íÏص Þ ÝÇØ× êp×C éëD×pv ok oD¥eÛC kßVÞ DF ,lìÎßN Þ oDÆ

.lÜÆ í× æoDzC  ÍDÇëkCo ívCpÇ×k kßVÞ MoÞp¨ éF "Faktizität und Geltung" kßh pRC ok uD×pFDç

PÎClµ êoßòN Èë kßVÞ uDvC ÝëC pF .PwìÛ ÝÇØ× ÍDÇëkCo ívCpÇ×kÚÞlF íÛl× é·×DV

.PvC PÆCpOwFA Þ íµCrOÛC rÎÞo íµDØOVC PÎClµ êoßòN uD×pFDç êCpF .koClÛ íNÞp¨ ÞC êCpF

.lÜÆ êrëo éëDJ ÁßÃd êoßòN éÆ ,PvC ÝëC pF ÞC yÔN ÐìÎk ÝëC éF

é¤pµ éF DJ ívCpÇ×k lÛÞo Èë ok éÆ lÜOwç êDçoDWÜç "ÁßÃd" uD×pFDç æDÊlëk qC

.PvC íÊlÛq ¯ìe× Þ ÙOwìv ÝìF ÍD¥NC é®ÃÛ uD×pFDç p²Û qC ÁßÃd .lÛoCnÊ í× kßVÞ

MÔÇ¡× ok ÁßÃd Ùç Þ ÁÔhC Ùç :kpËÛ í× ÁÔhC Þ ÁßÃd ÝìF é®FCo éF ÞC pËëk êßv qC

.lÜÜÆ í× koßhpF MÔÇ¡× ÝëC éF íNÞD¿O× êDç éGÜV qC ÁßÃd Þ ÁÔhC .lÛoCk ÐhClN é·×DV Èë

íçDÊlëk qC .lzDF í× éÛDvDÜz ÖDVp¾ ÁßÃd ,koCk êoDWÜç Þ éÛDvDÜz DëDF éGÜV ÁÔhC éÆ íÎDd ok

í×ßص êD©¾ ÝìF é®FCo uD×pFDç êCpF pËëk êßv qC .lÛpËëlÇë ÐØÇ× ÁÔhC Þ ÁßÃd ,íÛDØO¿Ê

.PvC lÜ×qDìÛ ÁßÃd kßVÞ éF íÏFDÃO× é®FCo ÝìÜZ êDÃF .PvC PìØçC rëDd í¤ß¥h Þ

êrëo íJ Pì·ÂCÞ uDvC pF éÆ ,lvpF íÏص êoßòN Èë éF éÆ PvC ÝëC uD×pFDç ½lç

:PvC oÞk éF kßVß× Ý·ÂCÞ Pì·ÂCÞ qC uD×pFDç êoßòN D×C .l|zDF ælz

êoßòN éÆ lvo í× p²Û éF ÝìÜZ ,PvC ÚA Í DGÛk éF uD×pFDç éÆ íÎA ælëC íÛDØO¿Ê ¯ëCpz éF éVßN DF

,lÛDvo í× éWìOÛ ÝëC éF Co D× uD×pFDç Þ rÎÞo ÝìF íÏÆ éwëDÃ× Èë .koCk íÎA ælëC éGÜV rìÛ uD×pFDç

ÐÃR rÆp× éÆ ,ÚDØO¿Ê Ößè¿× íOd .PvC oCkoßhpF êpN êß íÎÓlOvC í¿wϾ ÙOwìv qC rÎÞo êoßòN éÆ

.PwìÛ oCkoßhpF í¿wϾ íÜzÞo qC ÞC êoßòN ok ,PvC uD×pFDç êoßòN

**************

Þ PzCk okCpF oDèZ ÞC .l×A DìÛk éF DÇëp×A lÛÓ êp× PÎDëC ok oßØìOÎDF ok 1921 ÍDv ok rÎÞo ÚDV

.PwFÞp¾ Ú DèV qC Ù¡Z íËÎDv 81 Ýv ok 2002 pG×CßÛ 24 éGÜ¡Çë ok .lz ÉorF íè¾p× ækCßÛDh ok

1971-1962 êDç ÍDv ÝìF ÚDèV é¤pµ ok Þ DÇëp×A æleO× MÓDëC ok íµDØOVC Þ ívDìv êDçkClëÞo

ÈìNCpÇ×k êC éOwç éÆ ,Co æleO× MÓDëC ÚßaØç êoß¡ÆíÏ×Cßµ éZ éÆ ,PhDv ÞpFÞo ¢vpJ ÝëC éF Co rÎÞo

êDç íÛDKØÆ .PvC ælÛD¡Æ íÛDèV é¤pµ ok éÛCpÊqÞDWN Þ oß¡Æ ÚÞok ok éÛÓkDµDÛ íOvDìv éF ,koCk

ívDìv êDç ÙìØ¥N ok Co kßh mß¿Û ÚCoClØOvDìv éF kßh íÎD× êDç ÈØÆ DF êqDv éeÏvC Þ íO¿Û ÉorF

.lÛC éOhDv oClëDJ íµDØOVC Þ

,íOwìÎDOìJDÆ éÛÓkDµDÛ é·×DV qC ÚCßN í× éÛßËZ éÆ ,lëk éVCß× ¢vpJ ÝëC DF Co kßh æoCßØç rÎÞo

.P¾Dë Pvk éÛÓkDµ êC é·×DV éF kßVß× MDÛDÇ×C uDvC pF

PëkßVß× ,íOwìÎDOìJDÆ ÉorF êDç ÚpwÜÆéÆ ,DÇëp×A æleO× MÓDëC lÜÛD× êC é·×DV ok

PÎClµ qC íÏÇz pç DF ªÂDÜN ok é·×DV pF ÙÆDd êkD¥OÂC êDç MolÂpFC ÚCßܵ éF Co kßh

ld éZ DN Þ éÛßËZ éÆ ,lÜÆ í× Íß»¡× é¡ëlÛC ÝëC DF Co kßh rÎÞo ,lÜÜìF í× íµDØOVC

í·ÂCÞ yqoC ,ÚDz íÊlÛq éÆ êo߬ éF ,lÜOwç MDWÛ ÐFD êC é·×DV ÝìÜZ ok Dç ÚDwÛC

ÐFDÂ Þ éÛDëCpÊ ¸ÂCÞ íJßNÞC Èë DëA éÆ PvC ÝëC ,¢vpJ .lzDF éOzCk Co ÚkpÆ íÊlÛq

ÝOvßìJ Pì·ÂCÞ éF ÞC p²Ûq C .PvC pënJ ÚDÇ×C íµDØNVC Ù²Û ÝìÜZ Èë kDWëC êCpF PwFoDÆ

DN pËëk MoDGµ éF .lzDF ¢vpJ ÝëC éF íivDJ lÛCßN í× éÛD¿¥Ü× íµDØOVC PÎClµ ´ßÛ Èë

Dç ÚDwÛC ÚDì× ok íµDØOVC PÎClµ éÆ ÙìÜÆ MDGRC ælÜÜÆ ¸ÛD ÐëÓk DF ÙìÛCßOF éÆ íOÂÞ

:kpÆ ÙìçCßh yÔN rìÛ ÚA éF Úlìvo êCpF ,PvC pënJ ÚDÇ×C

:lÜÆ í× rëDØO× pËëlÇë qC Co ÀÏOi× íØëso ÙOwìv XÜJ rÎÞo

uDvC pF ÍpOÜÆ ÚÞlF Þ éÛCkCqA íOwìÎDOìJDÆ kD¥OÂC ÚA êDÜG× pF éÆ ,"kCqA ÙwìÎDOìJDÆ"

,koCk éVßN rìÛ íµDØOVC æD¾o éF éÆ ,ÙÎDv ÙwìÎDOìJDÆ ,lÜÆ í× lzo D¨DÃN Þ é¨pµ

Þ HdD¥N Äd DF ívCpÇ×k ,PÎÞk ½p¬ qC êC éOÇëk kD¥OÂC DF ,íOÎÞk ÙwìÎDìvßv

ok DèÜN Þ lÜWÜÊ íØÛ ÞC íµDØOVC PÎClµ êDçoDì·× ok ÍÞC ´ßÛ év .ÍCpGìÎ ÙwìÎDìvßv

ÚCßN í× ÍCpGìÎ ívCpÇ×k Dë ÙwìÎDìvßv ´ßÛ Èë Dë Þ HdD¥N Äd DF MCpÇ×k ÙOwìv Èë

.koÞA ÚDì× éF Ýiv íµDØOVC PÎClµ qC

qC xJ .PvC ívDìv ÙwìÎCpGìÎ ÙOwìv Èë ok íµDØOVC PÎClµ ,rÎÞo ívDìv é¿wϾ

Þ Dç LZ kDÃOÛC Ðìv ,æleO× MÓDëC ok "íµDØOVC PÎClµ êoßòN Èë " ¢FDOÆ oD¡OÛC

Þ éëD×pv éÛCkCqA lzo éF lÃO·× íµDØOVC PìÏÆ qC êoCkCßç ok éÆ ,oDOìÛßØÆ êDç PvCo

ÝëC ækÞle× éÆ êo߬ éF ,lz êoDV ,lÜOwç íOëkÞle× éÛßÊ bìç ÚÞlF ,êoCk éëD×pv

qC ÚCßN í× .lz ælì¡Æ êoßèØV PvDëo MDFDiOÛC ok Þ DÇëp×A ÚDØÎoDJ éF íOd MCkDÃOÛC

Dç PwëoDOìÛßØÆ LZ cDÜV ælÜëDØÛ ÚßOÜìÏÆ Þ PvCo cDÜV ælÜëDØÛ ÚCßܵ éF ÚDËëo lÎDÛÞo

ÖDØN ok ÚDvDÜz é·×DV Þ ÚD¾ßwÏì¾ qC êoDìwF ælÛqDv MCkDÃOÛC pËëk êßv qC .kpF ÖDÛ

ok éÆ ,PzCk ÚA pF Co rÎÞo ,(íÛDØÎA p¤D·× uDÜz é·×DV ,uD×pFDç DèÛA ÝëpOØè× ) DìÛk

Þ MCkDÃOÛC ,MÔÇ¡× ,êC æqClÛC DN ( Political Liberalism) ívDìv ÙwìÎCpGìÎ ,yC êl·F pRC ok

.lÜÆ cÔ¤C Co ÍÞC pRC ok kßVß× íØël êDç æDÊlëk

qC êoDìwF rÎÞo "ívDìv ÙwìÎCpGìÎ" ok .lz éOzDËÛ "PÎClµ êoßòN " oD¡OÛC qC xJ ÍDv PwìF kÞld "ívDìv ÙwìÎCpGìÎ"

oCpÇN pF æÞÔµ rÎÞo æqDN pRC ÝëC .kßØÛ fìe¥N kßh qC kDÃOÛC Þ Dç TeF ,DçkDÃOÛC éWìOÛ ok Co kßh Ýì¡ìJ ê Dç DÊlëk

.PvC oCkoßhpF êpO¡ìF HNCp× éF íÊlìaìJ qC "PÎClµ êoßòN"

uDvC pF íÜ·ë ,ÝNoÞp¨ ) MCpÇ×k é·×DV é¥i¡× .PvC "íÛÔõ ÙwìÎCoßÏJ" íµßÛ "ívDìv ÙwìÎCpGìÎ" ok rÎÞo æDËOvDh

.PvC oCkoßhpF "íÛÔõ Ð×DÆ êDç yqß×A" qC éÆ PvC ÙwìÎCoßÏJ íµßÛ (êoDWÜç êDç ¬pz ¢ìJ

********************

:íÜ·ë PÎClµ

(ÚßNÔJ) ¢OÂDìÎ æqClÛC éF íwÆ pç -

(ÐËç) !PvC PÎClµ êCpF í¨D ÝëpOèF PzßÛpv íÜ·ë ,PvC ÍkDµ jëoDN -

éØç êCpF êÞDw× xÛDz Þ MDÛDÇ×C -

oDØSOvC ÚÞlF oDÆ -

.... Þ

" PvC íµDØOVC êDçkDìÜF kDèÛ ÈìÛ ÝìÎÞC PÎClµ" :lëßÊ í× rÎÞo

ÁÔhC ok MÞD¿O× Ößè¿× Þk rëDØN éF Þ kpËÛ í× PÎClµ éF íÂÔhC æDÊlëk Èë qC DWÜëC ok ÞC

:kqCkpJ í×

é·×DV ÚÞokíµDØOVC êDçkDìÜF ÝìF ÐFDÃO× ¯FCÞo éF «ßFp× éÆ ,"ÍCoß×" êDÜ·× éF ÁÔhC

Dë ÚÞok kCp¾C ÝìF DçoDO¾o Þ ¯FCÞo ælÜÜÆ xÇ·Ü× éÆ , "ÈìNûC" Ößè¿× éF ÁÔhC Þ ,lzDF í×

íµDØOVC êDçkDìÜF Þ ÍCoß× éF «ßFp× PÎClµ êoßòN ,pìG·N ÝëC DF .PvC é·×DV qC ÚÞpìF

ÝëC ÝìF ÐFDÃO× pìR ~DN Þ lÜzDF ClV pËëlÇë qC lÜÛCßN íØÛ ÈìNûC Þ ÍCoß× "DOèëlF .PvC

,PÎClµ êoßòN Èë DF «DGNoC ok rÎÞo ívDvC éVßN ,ÝëC kßVÞ DF .PvC êoDV æoCßØç Þk

.lzDF í× ,lÜÜÆ í× Ýìì·N Co é·×DV ÚA ívDvC PhDv éÆ é·×DV Èë íµDØOVC êDçkDìÜF éF

,í×ßص Ù²Û êDç ÙOìwv ,Dç ÚßìwNßOìOwÜëC Dë íµDØOVC êDç kDìÜF qC rÎÞo oß²Ü×

.lzDF í× íµDØOVC ¦i¡× mß¿Û Þ Mol ,ÁßÃd ,ÀëD±Þ DF íëDç ÖDÃ× Þ MCoCkC

*******

ÚDì× ok Co kßh ÈëoßòN PìØçC ívDìv é¿wϾ ,ßv ÝëC éF 19 Úp qC íØϵ êoßòN pìw× ok é¿wϾ Ð×DÇN DF

¢vpJ pëq éF ívDìv é¿wϾ ÚkßF ÝÇØ× íFpWN Þ íØϵ PhDÜz ÚÞr¾C qÞo PìØçC DF .kCk Pvk qC é¿vÔ¾

ÁÔhC Ùϵ qC í¡iF ÚCßܵ éF Þ lz ækpKv ízß×Cp¾ éF "ívDìv é¿wϾ" í¿wϾ Pëßç lÛÞo ÝëC ok .P¾o

¯Ïw× é¡ëlÛC ,PvC ÝÇØ× íØϵ êoßòN EßZoDèZ ok DèÜN é¿wϾ éÆ ÙçßN ÝëC .kCk Pvk qC Co kßh ÍÔÃOvC

.kßF ÙOwìF Úp ÐëCÞC Þ 19 Úp ok

PìØçC pRC ÝëC éF éÆ êrìZ .kCk oD¡OÛC Co (Eine theorie der Gerechtigkeit)"PÎClµ êoßòN " kßh ½Þp·× EDOÆ 1971 ÍDv ok rÎÞo

kßh ´ßÛ ok rFßç ÚDNDëßÎ qC xJ P¿Ê ÚCßN í× éÆ PvC í¿wϾ ÄìÂk êDç ÍÓlOvC ,lçk í× êCækD·ÎC Áß¾

êDç ¢çÞtJ ok í¿®µ é®ÃÛ rÎÞo "PÎClµ êoßòN " oD¡OÛC P¿Ê ÚCßN í× Þo ÝëC qC .PvCpì²Û íF

êoßòN DF Þ P¾Dë Pvk êC æqDN MDìd éF DçCkoCp ÝèÆælëC pRC ÝëC ok .lzDF í× D× ÚCoÞk ok ívDìv é¿wϾ

xÛDwÛo rÎÞo pRC .lìvo íÛol× íëCßOe× éF ívDìv é¿wϾ ÝOWìOÛ Þ íµDØOVC EDiOÛC Þ Dç êqDF

kCp¾C êkCqA í¿wϾ ÍÓlOvC êCpF PvC êC æsÞpJ ælÜÜÆ xÇ·Ü× Þ lzDF í× D× Úp ok ívDìv é¿wϾ

ÙwìÎDOìJDÆ kßVß× é·×DV éF éÆ PvC ÝëC rÎÞo ½lç .é·×DV ok íµDØOVC êDçkDìÜF Þ

.PvC ÚA êqDv éF éÇÏF PwìÛ êoCk éëD×pv êqClÛCpF ÞC ½lç .lçlF éÛÓkDµ Þ íÎCpGìÎ íOhDv

************************

æqClÛC éF íwÆ pç ÙOwìv ÝëC ok .koCk ÖDÛ éÛD¿¥Ü× íµDØOVC PÎClµ ,rÎÞo PÎClµ êoßòN

ívDìv é¿wϾ ½Ôh pF .lÜÆ Pìþß× HwÆ lÛCßN í× ¢zßç Þ ¢zßÆ ,oDÆ ,PÂDìÎ

é·×DV ok kp¾ pç êCpF êÞDwN Þ êkCqA ,rÎÞo ívDìv é¿wϾ ok ,íØwìÜìÜÎ-ÙwìwÆoD×

.PvC íµDØOVC PÎClµ ívDvC «pz ,ÀÎDi× Dë ľCß× ,oCk éëD×pv Dë pÊoDÆ éZ

lzDF æCpØç é·×DV kCp¾C éÛD¿¥Ü× Ä¾CßN DF éÆ ,PvC éÛÓkDµ íÛßÛDÂ Þ Ù²Û DèÜN ,ÙOwìv ÝëC ok

íµDØOVC PÎClµ ÙOwìv ok .kßz éOzCnÊ CpVC ælèµ éF íµDØOVC êDçkDìÜF ¯vßN "DOëDèÛ éÆ

éÆ ,PvC êkp¾ ,íÂÔhC kp¾ Èë .kßz í× éOhDÜz " íÂÔhC kp¾" Èë ÚCßܵ éF kp¾ ,éÛD¿¥Ü×

í× íÜ·ë ,PvC íÛÔõ êkp¾ "DìÛDR ,(PÎClµ ærëpº) koCk PÎClµ qC íÆok "DNrëpº "ÓÞC éÆ

DzßÆ ½lç éF Úlìvo ok "DSÎDR Þ (PìÛÔõ) lÜÆ koßhpF ÐñDw× DF íµCrOÛC íÏÇz éF lÛCßN

qC rÎÞo éÆ íÎl× .lÜOwç íëDç íëDÛCßN ÝìÜZ êCoCk é·×DV kCp¾C éØç .( Pìþ ß×)lzDF

MDì¤ß¥h ÝëC êCoCk éÆ ,PvC êC é·×DV Èë Íl× ,lçk í× éñCoC éÛD¿¥Ü× íµDØOVC PÎClµ

Þ kCqA ûíÂÔhC ûkCp¾C ,í×ßص éÛÓkDµ Åok Äëp¬ qC é·×DV êoClèËÛ Þ ÍpOÜÆ :PvC

.éÛCrëpº PÎClµ uDvC pF êoClëDJ Þ MDGR ,é·×DV êD©µC ÚCßܵ éF êÞDw×

.PvC êC ælz ÝìØ©N ælëlJ ,kCp¾C êkCqA Þ ívCpÇ×k êC é·×DV ÝìÜZ ok

:PvC Ýëpëq é¥i¡× Þk êCoCk rÎÞo PÎClµ ok "½D¥ÛC" ÍߤC

koClÛ íçÞpÊ Dë êkp¾ éGÜV ¸¾DÜ× éÆ êo߬ éF ,PvC ¸¾DÜ× ÝìF ÐFDÃO× é®FCo éWìOÛ ÀëD±Þ Þ ÁßÃd :é¿ì±Þ ÚCßܵ éF ½D¥ÛC -

.PvC é·×DV ÐÆ ¸¾DÜ× oß²Ü× éÇÏF

Co í®ëCpz «pz ¢ìJ ½D¥ÛC éÆ êC éÛßÊ éF ,l|zDF í× CpVC ÐFD éÛD¿¥Ü× ¯ëCpz PeN ÐFDÃO× ½D¥ÛC :¦hC êDÜ·× éF ½D¥ÛC -

.lÜOwç kCqA Þ êÞDw× é·×DV êD©µC éØç ÚA ok éÆ ,lÜÆ í× xÇ·Ü×

*********

:kßØÛ rëDØO× pËëlÇë qC Co Ýëpëq êDç êoßòN ÚCßN í× DçoDWÜç ÝëC éF ypËÛ æßìz Þ é·×DV ok DçoDWÜç kßVÞ DF «DGNoC ok

.lÜzDF lÜ× ælëD¾ lëDF Dç oDWÜç :íÎߤC ÙwëoDOìÏìNÞC -

.lÜzDF í× êkD¥OÂC Þ íµDØOVC ¯FCÞo uDÇ·ÛC DçoDWÜç :ÙwìwÆoD× -

.lÜOwç êkp¾ êkDÃOµC Þ í·ìG¬ êDç PìèëlF éWìOÛ DçoDWÜç :(Intuitionism) êoÞDFkßèz -

.lÜzDF í× íµDØOVC ľCßN DçoDWÜç :DçkCkoCp êoßòN -

íµDØOVC EDiOÛC êoßòN - Þ ælëD¾ êqDv éÜì¡ìF ФC DF (Dç ÙìØ¥N êoßòN) íÛÔõ EDiOÛC êoßòN qC PvC êC éµßØW× ÙwëoDOìÏìNÞC

êkÞle× PìÏÂC ÚDëq éF ÐÆ ælëD¾ pÊC íOd ,PvC êoße× é·×DV ÐÆ êoDF ælëD¾ ФC ÙwëoDOìÏìNÞC êCpF .( ÐÆ ÖlÃN ФC)

.lÜÆ í× êoÞk íOwëoDOìÏìNÞC PìÃÏ®× qC lì¿× êDçoDWÜç ypënJ DF íÎߤC ÙwëoDOìÏìNÞC.lzDF é·×DV ok

ÙwëoDOìÏìNÞC êCpF éÆ CpZ ,lÜìF íØÛ PÎClµ êoßòN Þ ÚA ÝìF«DGNoC D×C ,lÜÆ íØÛ ko Co ÙwëoDOìÏìNÞC êoÞA ælëD¾ êoßòN rÎÞo

é®FCo ÝëC ok .lÜÆ í× é·×DV ÐÆ ¸¾DÜ× ¢ëCr¾C Ýì¡ÛDV Co "êkp¾ ÚDì× ¸¾DÜ× éwëDÃ×" rÎÞo .koClÛ íOìµß¨ß× PÎClµ

:lëßV í× æpèF Dç êqDF êoßòN qC êkDëq ld DN rÎÞo

(2).lçk Co éWìOÛ ÝëpOèF ,¯ëCpz ÝëpNlF ok éÆ ,ÝÆ mDiNC Co íØìØ¥N æoCßØç

uDvC éÆ íëDç êoßòN íÜ·ë ,PvC êkCkoCp êDç êoßòN ækCßÛDh éF ÄÏ·O× ,rÎÞo PÎClµ êoßòN

Þ êÞDw× kCp¾C ÚDì× kCkoCpÂ Þ Ä¾CßNpF íÂÔhC êDçoDO¾o Þ íµDØOVC êDçkDìÜF kßVÞ ok Co kßh íÎÓClOvC

"íîÜ× íËOvßìJ" Íl× :lçk í× éëCoC (êkCkoCp Íl× qC pìº éF) pËëk íÎl× rÎÞo pËëk êßv qC .lÜÜìF í× oCßOvC é·×DV kCqA

¦i¡× ÍߤC "íîÜ× íËOvßìJ" Íl× æDËOvDh .PvC oCßOvC êpǾ ÚqCßN êoßòN éëDJ pF éÆ PÎClµ qC (coherence)

.lÛpìÊ í× MD¡Û ÚkßF ÚDwÛC ¸G¬ qC íÜ·ë ,lÛoCk êoÞDFkßèz éGÜV ÚDì× ÝëC ok DçoDWÜç .lzDF í× æp×qÞo íËÛq oÞ íÂÔhC

DèÜN êpǾ ÚqCßN Íl× ,lìvo PÎClµ íË¡ìØç Þ í·®Â ÍߤC éF ÚCßN í× DçkCkoCp êoßòN Äëp¬ qC éÆ íÎDd ok

íOÛDÆ ÙwëßìOÆÞpOwÜÆ uDvC pF éF ætëÞ éF rÎÞo "ívDìv ÙwìÎCpGìÎ" yC êl·F pRC ok .l×DWÛC í× íOÂß× XëDOÛ éF

(3) .lvo í× (reflective equilibrium) "êpǾ ÚqCßN" qC êC æqDN kD·FC éF

éÛ Co kßh ÍÓClOvC uDvC Dç êoßòN éÛßÊ ÝëC .PvC ÈìNDØOwìv ,êkCkoCp êDç êoßòN êoDÆ lÛÞo

.lÜÜìF í× oCßOvC í·ìG¬ íÜìµ êDç MoÞp¨ pF éÛ Þ êlÛÞClh ækCoC pF

.êpǾ êDç ÙOwìv ok PÃìÃd ÚßaØç ,PvC íµDØOVC êDçkDìÜF PÏ쩾 ÝìOwiÛ PÎClµ" rÎÞo êCpF

Þ kßz éOiëo oÞk éF lëDF ,lzDGÛ PÃìÃd êDëßÊ pÊC ,lëA p²Û éF ÙWwÜ× Þ DGëq éÆ lÜZ pç ,êoßòN Èë

éÛÓkDµDÛ íµDØOVC êDçkDìÜF Þ ÝìÛCß uDvC ÝìØç pF .kkpÊ ÝërËëDV lëlV êDç êoßòN ¯vßN

.lÜçlF éÛÓkDµ íÜìÛCßÂ Þ DçkDìÜF éF Co kßh êDV Þ lÛßz §ßµ lëDF

ÍDd Ýìµ ok .lÜOwç ÐFDÃO× é®FCo ok kCp¾C ÚA ok éÆ ,lÜìF í× éÛCoDìØç Þ pØRpJ íØOwìv ,é·×DV ok rÎÞo

éOzCk "pOØÆ qC ¢ìF" koCk ÐëDØN kp¾ pç .lzDF í× ¢ëßh êkp¾ ¸¾DÜ× ÚCrì× ¢ëCr¾C ÍDGÛk éF kp¾ pç

.lzDF í× ypënJ koß× ÍߤC uDvC pF Dç ÓDÆ éÛÓkDµ ÙìwÃN cp¬ PÎClµ êoßòN Èë é¿ì±Þ .lzDF

éÆ êC é·×DV :lzDF (well-ordered sociaty) " ÚD×DwF ÈìÛ é·×DV" Èë íJßNÞC lëDF PÎClµ êoßòN

êoߥN ÝìÜZ êC éëDJ ÍߤC qC íµDØOVC êDçkDìÜF Þ lÛoCk PÎClµ qC êldCÞ oߥN ÚA êD©µC í×DØN

.PvC éÛÓkDµ ÚD×DwF ÈìÛ é·×DV ÝëkDìÜF PhDv .lÜÜÆ êÞpìJ

é®FCo ÚA ok éÆ,Dç ÚDwÛC ÝìFD× í·ìG¬ ¯ëCpz rFßçíµDØOVC PÎClµ ÈìvÔÆ êoßòN æDËOvDh

uDvC pF ÚD×DwF Þ éÛÓkDµ í®ëCpz rÎÞo êoßòN æDËOvDh .lzDF í× ,,PvC ÙÆDd lÜ¿vßÊ Þ ÉpÊ

(koCk êoߥN éGÜV rÎÞo æDËOvDh ÚßaØç éÆ)rFßç æDËOvDh ok .lzDF í× í¨p¾ íÎߤC

ÐFDÃO× é®FCo ok ÚDz éÛD¡Ü× ÉpÊ PÏ¥h uDvC pF kCp¾C Þ PwìÛ ÙÆDd é·×DV pF íÎߤC bìç

.lvo í× PìØÆDd lÜØÛßÛD Mol íµDØOVC Þ í¿wϾ éìVßN éF rFßç §p¾ ÝëC DF .lÛpìÊ í× oCpÂ

.lÜzDF í× í¨p¾ é·×DV ÝëC PÏ¥h ælÜÜÆ Ýìì·N í¥i¡× ÍߤC éÆ PvC ÝìOwiÛ é·×DV rÎÞo æDËOvDh

ECrdC éØç ÍßG koß× éÆ PvC PÎClµ "ÍߤC" éF Úlìvo ,ÝìOwiÛ æDËëDV æoDF ok yC íÏìiN ¢ëD×qA qC rÎÞo ½lç

.lzDF Dç æÞpÊÞ

éÛD¿¥Ü× íµDØOVC PÎClµ íµßÛ qC ækDv ÚDÇ×ÓC íOd íÏÇz lÜÆ í× yÔN ,ÝìOwiÛ æDËëDV ælëC cp¬ Þ éñCoC DF ClOFC ok rÎÞo

Dç ÚDwÛC ÞC p²Û qC .lÛoCk PÎClµ qC íÆok êrëpº o߬ éF Dç ÚDwÛC éØç éÆ lÜÆ í× qDºA §p¾ ÝëC DF é®FCo ÝëC ok .lçk éñCoC

ÝëC pF .lÜzDF í× êÞDw× ÁßÃd HdD¤ ívDvC ÝìÛCß EDiOÛC ok éÆ Ößè¿× ÝëC éF ,lÜOwç êÞDw× ÝìOwiÛ æDËëDV ok

ľCßN éÆ PvC ÝìOwiÛ æDËëDV qC íÏÇz ÝëpN ækDv ,êrëpº íOÎClµ ÝOzCk Þ êÞDwN ælëC ,PwiÛ éÏdp× ok ,uDvC

ÝìOwiÛ æDËëDV ælëC ok Cpëq ,PwìÛ é·×DV qC íNDÃG¬ æDÊlëk Èë DWÜëC ok rÎÞo æDÊlëk .koCk ÍDGÛk éF Co ÚDËØç

.lÛßz| í× éO¾pÊ p²Û ok íÂÔhC kCp¾C ÚCßܵ éF kCp¾C Þ koClÛ kßVÞ êC éÃG¬

DèÜN éÆ ,kßz í× éOÇÛ ÝëC oÞAkDë é®FCo ÝëC ok Þ koCk ÝìOwiÛ æDËëDV ælëC êqDv ¦i¡× ok yÔN rÎÞo êl·F éÏdp× ok

qC êC éGÛDV éØç Åok éF ÍlOw× Þ íÛÔõ êo߬ éF lëDF éÇÏF ,PwìÛ í¾DÆ PÎClµ æsÞpJ cp¬ êCpF PÎClµ ærëpº kßVÞ

íµßÛ éF ,ærëpº ÐÇz ÝëpN íOwìÎA ælëC ok íOd íNDÃG¬ êDç PÏ¥h éÆ ,koCk éVßN éÏòw× ÝëC éF rÎÞo "CpçD± .lìvo PÎClµ

DF lëDF Þ kßF lçCßiÛ íÛßËØç ÙOwìv ,êrëpº PÎClµ ÙOwìv ÐìÎk ÝëC éF Þ lÛoCnÊ í× êDV pF kp¾ ok Co kßh pìR ~DN

.lìvo êpǾ ÚqCßN Èë éF íÛÔõ o߬ éF ÚDzpRC ÚClì× Ýìì·N Þ MCoߥN Þ MÔëDØN ÝëC êqDv ¦i¡×

éO¾pënJ ívDvC ÍߤC Cpëq ,PvC êp¥Üµ ÍÓlOvC ,êpǾ ÚqCßN ÝìÜZ ok êkDÃOµC êDç ÙOìwv íÎÓlOvC ÙOwìv

.PvC êkDÃOµC êDç ÙOwìv ÝëC éØç ÝìF íÆCpOzC oße× ælz

éÆ ÝëC Þ lÜÆ êrëo íJ kßh êoßòN ok Co PÎClµ ÍߤC íÛÔõ êC éÛßÊ éF éÆ ,PvC ÝëC rÎÞo ½lç

ívpOvk ÐFD kCp¾C éÛoDìÊ ÙìØ¥N kßh PìÛÔõ uDvC pF PÎClµ ÍߤC éÆ

ælz §p¾ ¢ìJ ¯ëCpz ÝëC qC íÇë .lÜÜÆ oDO¾o í¥i¡× íÎA ælëC ¯ëCpz PeN kCp¾C ÝëC éÆ í×DËÜç DN ,PvC

íµDØOVC æDËëDV Þ ¯ëCpz qC xÆ bìç éÆ lÜÆ í× PÛDب ФC ÝëC .PvC (veil of ignorance)"íçDÊADÛ okDZ" kßVÞ

ÍߤC éF Úlìvo ok íÛÔõ íØìØ¥N qC ¸ÛD× êpNpF Þ MkDwd p¤Dܵ Moߤ ÝëC pìº ok éÆ CpZ ,lzDGÛ æDÊA kßh ê kp¾

ÝëC uDvC .íµDØOVC PÎClµ êoßòN ÍߤC éF íFDìOvk êCpF PvC íçDËOvDh rÎÞo éÛD¿¥Ü× PÎClµ ælëC .lÛßz í× PÎClµ

êDçÓDÆ ÙìwÃN éÏìvÞ ÝëC éF Þ lÛoCk Co é·×DV ok êC éëDJ Ù²Û êoCpÂpF é¿ì±Þ éÆ íÎߤC :kßØÛ é¤Ôh ÚCßN í× Co ælëC

.lÛqDv í× ÝÇØ× éÛÓkDµ êC éÛßÊ éF Co é·×DV ok êoÞp¨ Þ ívDvC

êÞDwN ÙOwìv ,êoCkC ÙOwìv DF Dç ÚA ÐFDÃO× ¯FCÞo Þ íµDØOVC ê DçkDìÜF ÄìÂk ívopF éF kßh êoßòN êl·F ÐdCp× ok rÎÞo

ÝëC qC ÚA ívopF éÆ ,kqCkpJ í× í×ßص oDǾC éÏòw× Þ ÝëkDìÜF ÁßÃd ok PëßÎÞC ,íµDØOVC êDç êoDÇØç ,ívCpÇ×k ok

.PvC oÞlF p¥Oi×

*****

PvC íÏÇ¡× ÝëC Þ PvC íµCrOÛC êkDëq ld DN êkCqA qC rÎÞo pìG·N .lÜzDF í× rÎÞo PÎClµ êoßòN Ùè× Ð¤C Þk êÞDwN Þ êkCqA

yC êoßòN qC êpËëk éÏdp× ok .PvC oߥN ÐFD í¥i¡× ¸¾DÜ× EßZoDèZ ok DèÜN êkCqA .kßz í× ÞC é¿wϾ pìÊ Ý×Ck éÆ

ÙÆDd íµCrOÛC ¯FCÞo Äëp¬ qC êkCqA Ößè¿× éÆ ,PvC íÎDd ok ÝëC .lÜÆ í× lìÆDN ívDvC êDç êkCqA PëÞßÎÞC éF rÎÞo

ÁßÃd kßVÞ ÚÞlF êoߤ ÁßÃd Ößè¿× ,lçk í× ÚD¡Û rìÛ ÐËç éÆ êo߬ éF .kkpÊ í× Ýìì·N ÝìOwiÛ æDËëDV ok

Ößè¿× éÆ ,kßØÛ ÍÓlOvC ÚCßN í× uDvC ÝìØç pF .Pv DÜ·× íF ÝÏ×DÆlÜÆ Ýìì·N Co ÁßÃd íÜìµ éÜ×Ck éÆ í¥i¡×

æDËëDV pF ÙÆDd ФC Þ Dç «pz ¢ìJ ælÜÜÆ xÇ·Ü× éÆ êoߤ íÏÇz rÎÞo êßv qC ÚA ælz Ýìì·N ÍߤC Þ êkCqA

.PvC êpǾ ¢ëD×qA ´ßÛ Èë ízDÛ ÍߤC ÝëC pëq , PvC oÞk éF êkDëq ld DN ¦i¡× Pì·ÂCÞ qC Þ koCk PvC ÝìOwiÛ

¸FDN ,lÛoCk éÛD¡Ü× ÉpÊ PÏ¥h éìÎÞC ¯ëCpz Þ ÝìOwiÛ æDËëDV ok Dç ÚDwÛC éÆ ,rFßç §p¾ ¢ìJ ,ÚA ½Ôh pF

.PvC Pìe¨CÞ qC íµßÛ ælÜÜÆ ßÊqDF Þ PwìÛ êoߤ Þ íÜçm «pz ¢ìJ bìç

ld DN "ívDìv ÙwìÎCpGìÎ " ok ÞC kßh ¯vßN êoßòN ÝëC .PvC ækßØÛ qDºA Co kßh íÏ×DÇN éÏdp× rÎÞo PÎClµ êoßòN

,kßF ÞC íçDË¡ÛCk êDç uok éµßØW× éÆ ,êpËëk pRC kßh pص phA êDç ÍDv ok rÎÞo .PvC ælz fìe¥N êkDëq

Co pRC ÝëC éÆ éaÛA D×C .koCk kßVÞ êoDìwF MoD¡OÛC ÁÔhC jëoDN æoDF ok ."ÁÔhC é¿wϾ jëoDN " :kpÆ p¡OÜ×

. kqDv í× o CpÂpF ívDìv é¿wϾ Þ ÁÔhC êoßòN ÝìF ÞCéÆ PvC êlÛßìJ ,lÜÆ í× éOwVpF

____________________________________________

http://www.falsafeh.com/lib-mx.html : "ÙwìÎCpGìÎ Þ ÙwìwÆoD× ok PÎClµ Ößè¿×" æoDF ok pO¡ìF (1

http://www.falsafeh.com/tasmim.htm :"Dç ÙìØ¥N êoßòN" æoDF ok pO¡ìF ( 2

http://www.falsafeh.com/rawls.html :"êpǾ ÚqCßN" Íl× æoDF ok (3

"