زندگى و مرگ ﴿Tod / Leben ,death/ life﴾ ׳
زندگى، همراه ويژه گى هاى ساختارى و کارکردى سيستم هاى پيچيده زيستى، به فاصله زمانى ميان تولد و مرگ يک انسان گفته مى شود، که شامل مرحله هاى رشد و شکوفايى شخصيت اوست. ׳
براى يگانه انگار ﴿مونيست﴾هاى ماترياليست، تفاوت اصولى ميان مرگ و زندگى وجود ندارد و زندگى را ارتباط هاى عيچيده و منظم مادى مى دانند. با قطع شدن اين ارتباط هاى منظم است که مرگ پديدار مى شود و پيکرپاره هاى تشکيل دهنده آن موجوى، در شکل ديگرى با هم ترکيب مى گردند. از اين ديدگاه، موضوع بى مرگى يک فرد انسانى و امکان ادامه وجود او بعد از مرگ، تصورى بى هوده و مردود است. ديگر نظريه هاى فلسفى با تفاوت گذارى آشکار ميان مرگ و زندگى، در برابر اين نگرش قرار دارند. ׳
از ديد ارسطو، تفاوت ميان سيستم هاى جاندار ﴿گياه، حيوان، انسان﴾ و بى جان در سنگ بناى آنهاست: ׳
موجودهاى زنده از ذره هاى روح مندى بنام ﴿entelechy﴾ تشکيل يافته اند. اين ذره ها تعيين گر شکل ساختمانى بوده و در لحظه مرگ، جسم را ترک مى کنند. ׳
بسيارى از فيلسوف ها، بر اين پايه، وحدت روح و جسم را پيش شرط وجود زندگى دانسته و حتا بى مرگى فرد انسانى را هم مى پذيرند، که يا از طريق انتقال روح ﴿هنگام مرگ، روح به بدنى ديگر مى رود﴾ و يا همراه پيدايش يگان جديد روح - جسم مى باشد. که البته در هر دو مورد با آنچه ارسطو نظر داشت، تفاوت مى کند. ׳
براى دوگانه انگارها ﴿دوآليست ها﴾، روح و جسم مى توانند به گونه اى مستقل از هم وجود داشته باشند. رنه دکارت بر اين نظر بود که تمام طبيعت چيزى جز يک ابژه براى روح نيست، ابژه اى که مطابق قانون هاى مکانيکى رفتار مى کند. تقسيم دکارتى سوبژه و ابژه مورد انتقاد ايده آليست هاى آلمانى قرار گرفت. براى هگل، روح ﴿آگاهى﴾ در ارتباط با ديگران است که بوجود مى آيد. فرد، به تنهايى، در لحظه مرگ از ميان رفته و نيست مى شود، ولى روح فرا فردى ﴿که بطور جمعى شکل مى گيرد﴾ به زندگى خود ادامه داده و ابدى است. ׳
در اگزيستانسياليسم مفهوم زندگى را همچون مفهوم وجود و هستى بکار مى برند. ׳
از نظر هايدگر، بدنبال فهم مرگ و امکان مردن است که انسان به محدوديت تجربه فردى خود پى مى برد. ׳
اينکه آيا بعد از مرگ يک فرد، هستى روحى او به گونه اى ادامه مى يابد، موضوعى است که نمى توان آن را پاسخ گفت و بهتر است که فلسفه نسبت به اين امر برخوردى ناشناسا انگارانه ﴿اگنوستيک﴾ داشته باشد. ׳
٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭