هدف ، آماج، منظور ﴿ aim ,Zweck ,Ziel﴾ ׳

 

 خواست، تصور يا موقعيتى در آينده، که براى تحقق آن بايد راهکارها و يا کنش هاى، معمولن، زنجيره اى ويژه اى را اختيار نمود. ׳

- هدف گيرى و هدف يابى، به شرايط طبيعى و اجتماعى وابسته است و توسط هنجارها، مقررات، ارزش ها، ايده آل ها و امکانات تعيين مى شود. ׳

  در حالى که حيوان ها نسبت به داده هاى محيط زيست خود واکنشى غريزى دارند، انسان ها بدليل استفاده از نيروى فکر و زبان، از ميدان عمل بسيار بزرگى برخوردارند. شرايط زيست بومى، روانى و نياز پاسخ گويى به خواست هاى گوناگون، زمينه و يا انگيزه کنش ها فراهم مى کنند. هر کنشى براى رسيدن و يا کمک به رسيدن به يک هدف يا منظور مشخص است که مى تواند آگاهانه ﴿هدف مند﴾ و يا نا خودآگاهانه باشد. ׳

 - بررسى هاى روان شناسانه مفهوم هدف و منظور، در دوران کنونى، گسترش پژوهش هاى علمى در زمينه انگيزه ها را در پى داشته است. ׳

 - در فلسفه اخلاق، آن جهت گيرى را که پيامد و آخرين هدف برآورده شده از يک کنش را مورد ارزيابى و سنجه اخلاقى قرار مى دهد، بنام فرجام شناسى ﴿تله اولوژى﴾ خوانده مى شود که در برابر باياشناسى ﴿ده اونتولوژى﴾ جاى دارد. در فلسفه اخلاق مدرن، از زمان کانت، بر آزادى انسان در تعيين گرى آماج و هدف هاى او تاکيد مى شود. ׳

هدف گيرى ها در زندگى روزمره مى توانند آگاهانه، نا آگاهانه، ضمنى و يا آشکار باشند.  در حالتى که هدف بطور آگاهانه و با اراده و تصميم کنش گر تعيين شود، بايد ابزار بکار رفته و يا مورد استفاده براى به هدف، داراى تناسب عقلانى و اخلاقى با خود هدف باشد. امکان انتخاب وسيله براى رسيدن به هدف، از نظر کانت، بيان گر آزادى کنش گر و در همان حال نشان دهنده وابستگى او به کنش ها و علاقه هايى است که نمودى تصادفى و اتفاقى دارند. بنا بر آموزش هاى کانت، يک هدف و مقصود را تنها هنگامى مى توان اخلاقى و پسنديده دانست که تابعى از آخرين و بالاترين هدف باشد و به نوعى بدان خدمت کند. هدفى که در بالاترين مرتبه ممکن قرار گرفته است، يک نام دارد: ׳

" انسانيت" ﴿humanity ,Menschlichkeit﴾ ׳

انسان ابزارى براى رسيدن به هدفى نيست. او خود هدف است، والاترين و ارزش مندترين هدف است. ׳

 

 

٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭