آناليز، تجزيه تحليل، واکافت ﴿analysis ,Analyse﴾ ׳
آناليز به معنى شکافتن، شکستن و تقسيم کردن يک چيز ﴿يا يک پديده﴾ به پيکر پاره هاى تشکيل دهنده همان چيز ﴿مفهوم آناليز در برابر سنتز، ترکيب﴾: تقسيم يگانه به چندگانه ﴿کل به جز﴾. ׳
واکافت يکى از کهن ترين روش هاى علمى و تجربى بکار رفته است ﴿در رياضيات ، پزشکى و زندگى روزمره﴾. ׳
- واکافت پايه اى ﴿elementary﴾: تجزيه پديده اى به پاره هاى خود، بدون توجه به رابطه اى که آن پاره ها با خود و يا با آن مجموعه دارند. ׳
- واکافت سببى ﴿causal﴾: براى ريشه يابى علت ها. ׳
- واکافت منطقى ﴿logic﴾: جستجوى رابطه هاى منطقى ميان پيکرپاره هاى سازنده آن مجموعه. ׳
- واکافت پديدارشناسانه ﴿phenomenological﴾: با تاکيد بر درون مايه هاى آگاهى از پيکرپاره ها
واکافت روان شناسانه ﴿پسيکولوژيک﴾: تقسيم درون مايه آگاهى به عنصرهاى تشکيل دهنده آن، با کمک روش هاى مربوطه. ׳
در واکافت ها بايد هميشه توجه داشت که هر يک از داده ها در جريان واکاوى ﴿واکاويدن﴾ از جايگاه و مرتبه خود خارج شده و به درجه هاى گوناگون، دگرگونى يافته اند. يعنى در روند تحليل، يک پيکرپاره مشخص رابطه ساختارى خود نسبت به مجموعه را از دست داده و ديگر آن چيزى نيست که بود. ׳
٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭